1. Κύριε Πρόεδρε, τα πρώτα μηνύματα του 2020 για την αγορά ήλθαν από την κίνηση την εορταστική περίοδο και δεν ήταν θετικά. Τι δείχνει για νοικοκυριά και επιχειρήσεις το γεγονός ότι 1 στα 2 καταστήματα κατέγραψαν μείωση τζίρου;

Η αυλαία του 2019 και το ξεκίνημα του 2020 δείχνουν για την αγορά ότι ο δρόμος προς την βιώσιμη και ισχυρή ανάπτυξη είναι ακόμη μακρύς. Για την ΕΣΕΕ η αρνητική εικόνα του εορταστικού τζίρου δεν αποτέλεσε έκπληξη για τους εξής λόγους: Πρώτον, η έως τώρα βελτίωση του οικονομικού κλίματος έχει καταγραφεί μόνο σε επίπεδο προσδοκιών – οι οποίες παραμένουν υψηλές – και όχι σε επίπεδο πραγματικής αύξησης των εισοδημάτων των νοικοκυριών. Δεύτερον, στο τέλος του έτους είναι πάντα αυξημένες οι φορολογικές υποχρεώσεις των πολιτών, οι οποίες δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για εορταστικές αγορές. Τρίτον, δεν έχουν ακόμη εφαρμοσθεί οι φοροελαφρύνσεις που ψηφίστηκαν λίγο πριν την εκπνοή του 2019, με αποτέλεσμα να υπάρχει επιφυλακτική στάση αναμονής από την πλειονότητα των φορολογουμένων. Το χειρότερο όμως στοιχείο που κατέγραψε η έρευνα του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών της ΕΣΕΕ είναι πως, μεσοσταθμικά, οι μεγαλύτερες μειώσεις τζίρου την περίοδο των εορτών έπληξαν τις μεσαίες και τις μικρότερες επιχειρήσεις. Είναι μία τάση που εφόσον συνεχισθεί θα διευρύνει κι άλλο το χάσμα που χωρίζει τις εμπορικές ΜμΕ από τους ισχυρούς εγχώριους και πολυεθνικούς ανταγωνιστές τους. Σαφώς η εικόνα αυτή πρέπει να μας προβληματίσει όλους και ιδιαίτερα την κυβέρνηση που είναι ανάγκη να προβεί σε κινήσεις ενίσχυσης της ρευστότητας των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.

  1. Ποια επιπλέον μέτρα φορολογικής ελάφρυνσης των ΜμΕ και των ελεύθερων επαγγελματιών προτείνετε στην κυβέρνηση για αναστροφή αυτής της εικόνας;

Δεν παραγνωρίζουμε τους περιορισμούς που θέτουν στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης τα δημοσιονομικά δεδομένα της χώρας. Ωστόσο, η καθημερινότητα για έναν σημαντικό αριθμό εμπόρων και ελεύθερων επαγγελματιών εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολη και μετά την έξοδο από τα Προγράμματα Προσαρμογής. Εξάλλου, οι περισσότεροι από τους υπέρογκους φόρους που «φορτώθηκαν» στην πλάτη τους την περίοδο των Μνημονίων εξακολουθούν να τους βαραίνουν, αποστερώντας τους πολύτιμους πόρους που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε επενδύσεις και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Το τέλος επιτηδεύματος και η εισφορά αλληλεγγύης είναι δύο από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα άδικης φορολόγησης που εξακολουθούν να υφίστανται. Είναι ενθαρρυντική η αναφορά του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σε πρόσφατη συνέντευξή του ότι θα διερευνήσει τη δυνατότητα κατάργησης της εισφοράς αλληλεγγύης από το 2021. Χρειάζονται όμως ακόμη πιο τολμηρά μέτρα φορολογικής δικαιοσύνης με αναπτυξιακό χαρακτήρα, όπως η θέσπιση αφορολόγητου ορίου και για τους ελεύθερους επαγγελματίες και η διασύνδεσή του με την πραγματοποίηση αγορών μέσω πλαστικού χρήματος. ‘Έχουμε ζητήσει επίσης την εφαρμογή ενιαίας φορολογικής κλίμακας για μισθωτούς, συνταξιούχους, επιτηδευματίες, αγρότες και εισοδηματίες, με κοινή φορολογική μεταχείριση εισοδημάτων από διαφορετικές πηγές και με ταυτόχρονη μείωση του εισαγωγικού φορολογικού συντελεστή που σήμερα ανέρχεται στο 22%. Θέλουμε και επαναφορά του συντελεστή προκαταβολής του Φόρου Εισοδήματος στα επίπεδα του 55%.

  1. Τα συγκριτικά στοιχεία του κύκλου εργασιών την τελευταία δεκαετία δείχνουν πως το εμπόριο δεν ωφελείται όσο του αναλογεί από την άνοδο των τουριστικών αφίξεων. Γιατί συμβαίνει αυτό και πως μπορεί να αλλάξει κατά τη φετινή τουριστική περίοδο;

Όλα αυτά τα χρόνια της εκτόξευσης των τουριστικών αφίξεων στην Ελλάδα δεν έχει κατορθώσει η Πολιτεία να συνδέσει επιτυχώς τις τουριστικές ροές με τις εμπορικές αγορές. Με αποτέλεσμα, ο τζίρος των καταστημάτων να είναι υποπολλαπλάσιος της σημαντικής συνεισφοράς του τουρισμού στο ΑΕΠ της χώρας. Εκθέσαμε την κατάσταση στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Τουρισμού και διαπιστώσαμε πρόθεση να αναληφθούν πρωτοβουλίες που θα αλλάξουν τα δεδομένα προς το καλύτερο. Η ΕΣΕΕ τονίζει την ανάγκη επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου σε όλη τη διάρκεια του έτους με εκμετάλλευση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιοχής και κάθε ξεχωριστής αγοράς. Είναι απαραίτητο να εκσυγχρονιστούν οι υποδομές υποδοχής των τουριστών και το δίκτυο μεταφορών και να υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση της προώθησης και της διαφήμισης των τοπικών προϊόντων και των προϊόντων «εθνικών πρωταθλητών», με την προσθήκη του “shopping” στην εμπειρία των επισκεπτών. Ειδικότερα για τις επιχειρήσεις στα νησιά μας, ζητάμε πολύπλευρη στήριξη της νησιωτικότητας, με επαναφορά του μειωμένου ΦΠΑ και με μεταφορικό ισοδύναμο χωρίς εξαιρέσεις, καθώς και περισσότερα ακτοπλοϊκά δρομολόγια στις άγονες και επιδοτούμενες γραμμές.

  1. ‘Ένα από τα μεγάλα στοιχήματα της οικονομίας είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους και των επιχειρήσεων. Ποια είναι η εικόνα σήμερα;

Η προσαρμογή των ελληνικών ΜμΕ στις σύγχρονες απαιτήσεις και το διεθνή ανταγωνισμό αποτελεί μονόδρομο και όρο επιβίωσής τους. Δυστυχώς όμως, στο ζήτημα του ψηφιακού μετασχηματισμού υφίσταται για τις περισσότερες χάσμα με τις εξελίξεις που έχουν δρομολογηθεί διεθνώς τα τελευταία χρόνια. Από τη μία πλευρά, δεν έχουν την πρακτική δυνατότητα, δηλαδή ρευστότητα, για να επενδύσουν στην σύγχρονη τεχνολογία. Διαπιστώνεται όμως ταυτόχρονα και έλλειμμα εμπειρίας και τεχνογνωσίας των ίδιων των επιχειρηματιών καθώς και σημαντικές δυσκολίες στην άντληση από την αγορά στελεχών που διαθέτουν επαρκή εμπειρία και γνώση σε θέματα νέας τεχνολογίας. H έγκαιρη και ολοκληρωμένη στήριξη της κυβέρνησης μέσα από τα υπάρχοντα αλλά και νέα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα θα διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία της αγοράς και τη διάσωση χιλιάδων επιχειρήσεων και θέσεων εργασίας. Αλλά και στη λειτουργία του κράτους ζητούμενα είναι: η πλήρης διαλειτουργικότητα των βασικών συστημάτων και η απλοποίησης των διαδικασιών που σχετίζονται με τις επιχειρήσεις. Ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού της φορολογικής διοίκησης είναι η εφαρμογή των ηλεκτρονικών βιβλίων, για τα οποία η ΕΣΕΕ έχει προτείνει σειρά παρεμβάσεων στην κατεύθυνση της ομαλής εφαρμογής τους και της μείωσης του επιπρόσθετου λειτουργικού κόστους που επιφέρει στις επιχειρήσεις η υιοθέτησή τους.

  1. Ποια είναι τα οφέλη του εμπορικού κόσμου από το 1ο Συνέδριο Future of Retail που οργανώνει η ΕΣΕΕ στην Αθήνα στις 7 και 8 Φεβρουαρίου;

Το 1ο Future of Retail σηματοδοτεί την αποφασιστικότητα της ΕΣΕΕ να καταστήσει τον εμπορικό κόσμο απολύτως ενήμερο για το συναρπαστικό αλλά και γεμάτο προκλήσεις μέλλον του εμπορίου, όπως διαμορφώνεται από τις νέες τεχνολογίες της ψηφιακής οικονομίας. Το φυσικό κατάστημα του μέλλοντος, η εφοδιαστική αλυσίδα, το marketing των προϊόντων αλλά και ο τρόπος πληρωμών θα είναι τελείως διαφορετικά στο εγγύς μέλλον και απαιτείται ταχύτατη εξοικείωση των εμπορικών επιχειρήσεων με τα νέα δεδομένα. Οι διεθνούς κύρους ομιλητές που ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση της ΕΣΕΕ, καθιστούν το Future of Retail, ένα forum – σημείο αναφοράς όχι μόνο για τον κλάδο μας, αλλά συνολικότερα για το επιχειρείν στην Ελλάδα. Τα συμπεράσματα του θα αποτελέσουν απαραίτητο εργαλείο για τα μέλη μας και φυσικά κάθε χρόνο θα παρουσιάζουμε στην Ελλάδα στο Future of Retail τις τελευταίες εξελίξεις σε κάθε διαφορετικό πεδίο που πραγματεύεται το Συνέδριο. Οι γνώσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, το Internet of Things, τις πολυκαναλικές πωλήσεις και τις νέες καταναλωτικές τάσεις δεν μπορεί να λείπουν από το «οπλοστάσιο» του Έλληνα εμπόρου, αν θέλει να επιβιώσει στον σκληρό διεθνή αλλά και εγχώριο ανταγωνισμό.

  1. Πότε αναμένετε ότι θα ξεκινήσει η υλοποίηση των πρώτων «Ανοικτών Κέντρων Εμπορίου» και τι προσδοκάτε από τη λειτουργία τους;

Είναι ένα καινοτόμο και φιλόδοξο εγχείρημα, στο οποίο συμπράττουν  Δήμοι με Εμπορικούς Συλλόγους ή Επιμελητήρια. Στόχος του είναι να αναζωογονήσει τα κέντρα των πόλεων μέσω του εμπορίου, καθιστώντας τα ελκυστικά καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς για τους κατοίκους της περιοχής αλλά και τους αλλοδαπούς επισκέπτες. Τα Open Mall ουσιαστικά θα επανασυστήσουν τις τοπικές αγορές στους καταναλωτές, προσφέροντας καλύτερη εξυπηρέτηση, σύγχρονες μορφές marketing και διαφήμισης, καλύτερη προσβασιμότητα και εκμετάλλευση των τοπικών πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων κάθε περιοχής για τη δημιουργία ολοκληρωμένης αγοραστικής εμπειρίας. Καθοριστική το ερχόμενο διάστημα θα είναι η ενεργοποίηση των δημοτικών αρχών και η τελευταία μας συνάντηση με τον Πρόεδρο της  Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας εξέπεμψε σαφές στίγμα ότι υπάρχει η βούληση από όλες τις πλευρές να προχωρήσουμε με γρήγορα βήματα. Πιστεύουμε ότι οι παρεμβάσεις που θα πραγματοποιηθούν στο δημόσιο χώρο θα αναβαθμίσουν τη ζωή των πολιτών, θα προσθέσουν στο τοπικό εισόδημα και θα ενισχύσουν το τουριστικό προϊόν της χώρας. Το εμπόριο είναι το ζωντανό κύτταρο κάθε τοπικής κοινωνίας και μέσα από τέτοιες δράσεις μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής της ανάπτυξης, με σημαντικά οφέλη για το σύνολο της οικονομίας.